Koop geen krant van je geboortedag (maar van de dag erna)

 

 

 

 

Als ik in de klas vraag wie er dagelijks een krant leest, gaan er maar een enkele hand de lucht in. De meeste studenten lezen geen kranten. Thuiswonende studenten bladeren hooguit af en toe in de krant van hun ouders en verder kijkt men in het OV wel eens een rondslingerende Metro in. Meer niet.

Ik bespreek met de klas dat het beeld dat oprijst uit deze onwetenschappelijk peiling in de klas ook te zien is in serieuzere onderzoeken en publicaties. Bakker & Scholten geven in hun Communicatiekaart van Nederland (2014) aan de meeste dagbladen kampen met relatief lage bereikcijfers onder jongeren. Grofweg één op de drie jongeren leest geregeld een krant. Geen dramatisch beeld, maar ook geen geruststellende aantallen voor de krantenbranche. Het onderzoek van het Sociaal-Cultureel Planbureau naar tijdsbesteding (2015) laat zelfs een fiks lager cijfer zien. Volgens het SCP leest maar 11% van de jongeren tussen de 20 en 34 jaar regelmatig een papieren dagblad.

In het gesprek dat hierop met de klas volgt, klinkt van alle kanten door dat er een generatie-kloof bestaat. De ouders van studenten volgen vooral het nieuws via de televisie en de krant, terwijl de studenten zelf met name op de hoogte blijven via internet en social media. Als er iets belangrijks gebeurt krijgen ze een nieuws-update of sturen vrienden berichten door via Facebook, Twitter of Instagram. Snel en makkelijk. Voor de meeste studenten is een krant te duur, te saai of te achterhaald (of alle drie tegelijk). Een krant is voor veel studenten in meerdere opzichten ‘oud nieuws’.

Ik licht toe dat het mediagedrag van ouderen volgens de literatuur gebaseerd is op het poortwachtersprincipe: journalisten verzorgen het nieuwsaanbod voor hun vaste afnemers door nieuwsberichten te selecteren en van context en commentaar te voorzien. Jongeren laten zich niet op deze wijze bedienen, maar zijn actief binnen online netwerken en platforms waar zij  hun nieuws en nieuwtjes oppikken. Dit kan leiden tot een soort collectieve kokervisie omdat je doorgaans in een netwerk van gelijkgezinden actief bent. Daarbinnen worden vooral berichten verspreid en geliked die goed vallen binnen de groep. Dit verschijnsel wordt ook wel ‘echo chamber’ genoemd: binnen het eigen sociale netwerk elkaar voeden en napraten met als gevolg dat de collectieve meningsvorming wordt versterkt. Andere geluiden dringen niet door.

An empirical examination of echo chambers in US climate policy n

echo chamber bron: http://phys.org/news/2015-05-climate-debate-fueled-echo-chambers.html

 

Ik sluit het college kwinkslagend af met de opmerking dat je oudere mensen tegenwoordig blij kunt maken met de krant van hun geboortedag, terwijl jongere generaties later vast gaan vragen om een lijst met ‘trending topics’ van hun geboortedag. De klas grinnikt.

Na afloop van het college komt een student naar me toe. Hij is getroffen door mijn slotopmerking. Hij vertelt dat zijn vader een verstokte krantenlezer is die precies binnen het ouderen-profiel uit het college past. En ja, ook zijn vader wil graag, voor zijn 60e verjaardag, een krant van zijn geboortedag krijgen. De student vertelt dat hij onlangs nog een paar sites met een dergelijk aanbod had bekeken.

“Ik vind het echt een leuk idee”, lacht de student, zonder een reactie van mijn kant te verwachten.

“Ik weet het niet”, verras ik hem, “jullie vinden een krant niet voor niets ‘oud nieuws’; een krant bevat altijd het nieuws van de vorige dag, dus je zou eigenlijk de krant van de dag na zijn geboortedag moeten bestellen”.

“Zo had ik het nog niet bekeken”, reageert de student, “daar moet ik nog eens goed over nadenken”. “Wat zou U doen?”

“Ik zou persoonlijk zeker de dag na mijn geboortedag kiezen”, zeg ik, “maar ik ben dan ook een zondagskind”.

 

 

P.S.

Nieuwsgierig geworden bekijk ik diezelfde avond de website ‘krantvanuwgeboortedag’. Op deze website wordt mijn stelling bevestigd dat je beter een krant kunt bestellen van de dag na je geboortedag. Ik ben inderdaad op een zondag geboren. Als ik mijn geboortedatum invoer krijg ik deze mededeling te lezen:

Er zijn voor zondag 08-12-1957 helaas geen kranten gevonden.

Het nieuws van deze dag staat in de krant van maandag!

(http://www.krantvanuwgeboortedag.nl/datum/08-12-1957/)

Deze mededeling geldt natuurlijk niet exclusief voor de zondag. Ook voor de andere dagen in de week vind je het nieuws van je geboortedag in de krant van de dag erna. De pechvogels zijn de mensen die op een zaterdag zijn geboren: zij moeten twee dagen doortellen.